Augenspiel

Augenspiel

Foto: Kleon3 – Eigen werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=25537832

Waarschijnlijk ben ik gewoon nog wat te conservatief als het gaat om tentoonstellingen en musea. Ik hou van zalen die je kunt volgen met pijlen, van kant-en-klare informatie bij de tentoongestelde spulletjes en van duidelijke ordening. Dat was wél het geval bij de overzichtstentoonstelling Munch in de Kunsthal Rotterdam – alles keurig chronologisch, al was de te volgen route niet erg goed aangegeven en vallen er nog steeds veel mensen van de beruchte trap bij de entree van de tentoonstellingsruimte.

De nieuwe museumopstelling Augenspiel in het Bonnefantenmuseum gooit expres voetangels neer voor conservatievelingen als ik: ‘kunst die nu eens niet is geordend naar klassieke ordeningsprincipes (zoals chronologie) maar ondergebracht in een parcours dat het kijken beoogt te intensiveren en de ogen op te frissen. Oud en nieuw lopen door elkaar heen en een ieder wordt uitgenodigd te kijken, vrij van context en theorie,’ aldus het programmaboekje. Het boekje vervolgt met een verhandeling over de uniciteit van een kunstwerk, en hoe een kunstvoorwerp los van de context kan spreken. In mijn hoofd zag ik al een soort curiositeitenkabinet voor me: alles door elkaar in totale wanorde, een beetje zoals in een Ripley’s Believe It Or Not of een zeventiende-eeuwse Wunderkammer, uiteenspattend van uniciteiten.

Er waren audiofonen te huur, en als ik ergens van hou, zijn het audiofonen. Heerlijk om te kunnen kijken en tegelijkertijd te luisteren naar wat je nu eigenlijk ziet. Ik wilde al los gaan, toen de baliemevrouw me erop wees dat ik het beste ook een boekje kon meenemen, want daarin stond informatie per kunstvoorwerp, met andere informatie dan op de audiofoon. Vooruit dan maar.
Per zaal was steeds kunst bij elkaar gebracht van of één kunstenaar, of één periode, of één school, of een ander ‘klassiek’ ordeningsprincipe. De audiofoon vertelde me van alles over wat ik in een zaal zag – maar niet van alle werken: daar had ik het boekje voor nodig.
Eigenlijk vond ik het nogal teleurstellend: door de kunstwerken juist wél te ordenen door ze in de juiste zaal te zetten, kwam de beloofde uniciteit helemaal niet naar voren. Daarbij was het wel vermoeiend per zaal weer iets anders te zien (al beperkte het zich tot middeleeuwse kunst en kunst uit de late twintigste of 21e eeuw). Het leek erop alsof de opstellers geen keuze hadden durven te maken: de collectie door elkaar, maar toch geordend. Het was me te veel als een stok slecht geschudde kaarten, en daarmee een gemiste kans.
Los hiervan was het boekje wel helder, vooral omdat bij de tekst in het klein het betreffende kunstwerk stond afgebeeld: erg handig, en leuk om thuis alles nog eens na te lopen. Ik denk dat ik de stukjes uitknip en schud, en dan één voor één tot me neem.

Edvard Munch   Kunsthal Rotterdam, tot 20 februari 2011

Augenspiel   Bonnefantenmuseum Maastricht, vaste opstelling

Ripley’s Believe It Or Not   bijvoorbeeld die in Londen

Wunderkammern   plaatjes, plaatjes en nog meer plaatjes

(Lezen-kijken-luisteren, 2010)

Geen reacties mogelijk