The Power of Art

The Power of Art

Ter ere van onze bruiloft in de zomer van 2010 kregen we van de collega’s van mijn vrouw de dvd The Power of Art – een kunstdocumentaire van de BBC. Om de een of andere reden bleef het lang liggen, tot we op een gegeven moment af en toe een aflevering bekeken.

Amerikanen kunnen goede tv-series maken (dankzij HBO), Scandinaven schrijven goede detectives, Belgen zijn goed in humor en Nederlanders zijn goede fotografen. Zo maar gratis wat meningen (of vooroordelen) van mij. Nog een: Britten zijn de meesters van de televisiedocuseries. Eigenlijk maakt het mij nooit zo uit waar de documentaire over gaat: als het van de BBC is, is het bijna altijd goed. The Power of Art is daarop geen uitzondering; het is ongetwijfeld een van de beste documentairereeksen die ik ooit heb gezien. Het verbaast me dus niks dat de reeks zowel een Emmy (de Amerikaanse ‘televisie-oscar’) als een BAFTA (de ‘Engelse Oscar’) heeft gewonnen.

De gastheer van de serie is de sympathieke Brit Simon Schama, kunstcriticus van The New Yorker en werkzaam aan Columbia University, waar hij zich heeft gespecialiseerd in Europese geschiedenis, kunstgeschiedenis en ecologische geschiedenis.
In The Power of Art stelt hij in elke aflevering één kunstwerk en de maker ervan centraal. De serie is dan ook allesbehalve een kunstgeschiedenis. Zoals op de website van de serie staat: ‘This is not a series about things that hang on walls, it is not about decor or prettiness. It is a series about the force, the need, the passion of art…the power of art.’
En die passie, die spat daadwerkelijk van het scherm, en wel op een tweeledige manier. Ten eerste laat Schama zien hoe de passie, de Weltschmerz of de psyche van de kunstenaar wordt omgezet in precies díe kunst – de kunst die de need (of beter: de urge) van de maker uitstraalt en ons overspoelt. Ten tweede brengt Schama overtuigend over hoe de ontvanger van het werk deze ‘overspoeling’ ervaart – in elk geval hoe hij het ervaart. In de laatste aflevering zit zelfs een klein stukje autobiografie van Schama verwerkt. Het zal wellicht verschillen per kijker, maar ikzelf werd ook door Schama meegetrokken in dat passievolle gevoel.

Natuurlijk zijn er trucs die de seriemakers toepassen om dit allemaal goed over te brengen. Het zijn de trucs die de BBC-series vaak ook zo goed maken.
Allereerst de muziek. Er wordt dramatische, maar ingetogen en mysterieuze muziek gebruikt. En er wordt een muzikaal landschap gecreëerd op de momenten dat de aflevering meer de richting van een speelfilm opgaat. En dat is meteen de tweede truc: delen van de serie zijn eigenlijk kleine stukjes film die delen van het leven van de kunstenaar laten zien. Ook al is het grote geheel een documentaire, de fragmenten doen niet onder voor echte (goede) filmfragmenten. Zo geeft Andy Serkis (bekend als Gollum in The Lord of the Rings) op een meeslepende manier diepte aan het karakter van Van Gogh. In sommige afleveringen is dit filmische echter grotendeels afwezig. Deze afleveringen moeten het hebben van de kracht van Schama’s vertelkunst. En die vertelkunst is gewoon heel goed. Als de aflevering is afgelopen komt het droeve gevoel op dat je afscheid moet nemen van het verhaal, zoals bij een goede film.

Door de serie wil je ook naar al die musea rennen en aan de kassa een audiotour door Simon Schama halen. En dan urenlang voor dat ene werk gaan staan, en de kracht van de kunst op je in laten werken.

The Power of Art – 2006   Regie: Clare Beavan e.a.; Tekst en presentatie: Simon Schama; IMDb-cijfer: 8,3

(Lezen-kijken-luisteren, 2012)

Geen reacties mogelijk