Watchmen (de film)

Watchmen (film)

Foto: still uit de film Watchmen (2009)

Eerder schreef ik over de strip Watchmen van Dave Gibbons en Alan Moore, en over de ‘bewegende versie’ ervan. De laatste was bedoeld als een soort reclame voor de film Watchmen die in hetzelfde jaar (2009) uitkwam, maar kreeg op het IMDb een hoger cijfer dan de film zelf. Toch is ook de film zeker de moeite waard! Een van de uitgaven, een dvd met extra bonus-dvd, heb ik deze week bekeken.

De film ziet er cinematografisch goed uit. Dat komt door twee dingen: de regisseur is Zack Snyder, een befaamde stripfan die al eerder de strip 300 bijna als visueel kunstwerk verfilmde (binnenkort draait zijn Sucker Punch in de bioscoop). Daarbij volgt de film nauwgezet het stripboek en heeft zelfs de kleurzetting ervan overgenomen. Dat Watchmen als bioscoopfilm verlies draaide, heeft er wellicht mee te maken dat het niet een standaard superheldenfilm is waar het publiek bekend mee is, zoals Spiderman en Batman. Ik zal hier niet inhoudelijk op de film ingaan, aangezien ik het stripboek al heb besproken. Wel is opvallend dat met name de politieke situatie in de film explicieter is gemaakt (lees: begrijpelijker voor de huidige kijkers).
Op de film-dvd zelf staat één extra feature – een korte documentaire waarin de wetenschappelijke geloofwaardigheid van het verhaal wordt nagegaan samen met enkele wetenschappers. Grappig, maar niet erg indrukwekkend.

Op de bonus-dvd zitten vijf extra’s. Watchmen: video journals zijn elf minidocumentaires over verschillende aspecten van de film, zoals de kostuums, het luchtschip van Nite Owl en de special effects rond Dr. Manhattan. Omdat ze kort zijn, zijn ze achter elkaar te zien zonder dat je erbij in slaap hoeft te vallen vanwege eindeloze details, zoals bij sommige van dergelijke filmdocumentairetjes het geval is.
My Chemical Romance: Desolation Row Music Video is een muziekclip van de band My Chemical Romance met een cover van Bob Dylans Desolation Row. Opvallend in de film is het gebruik van vele nummers die ook de tijdsgeest en de sfeer van de film goed aangeven, zoals The Times, they are a-changin’ van Bob Dylan, maar ook All along the Watchtower (bekend van Jimi Hendrix, maar origineel van… Bob Dylan), The Sound of Silence van Simon & Garfunkel en Halleluja van Leonard Cohen.
Dan is er nog de Viral Video: NBS Night News, een fictief NBS-journaal waarin sprake is van onder andere de Vietnamoorlog en Dr. Manhattan.
De meest opvallende extra’s zijn echter de twee langere documentaires. De eerste, The Phenomenon: The Comic that Changed Comics, gaat over hoe de strip Watchmen brak met de tot dan toe geldende stripconventies, zoals het publiek, de literaire diepte, het gebruik van het medium, de politieke en filosofische diepte ervan, etc. (zie mijn eigen bespreking hierover). In deze documentaire zijn beelden van de strip, van de bewegende strip en van de film gebruikt, wat het geheel mooi illustreert. Interessant vond ik een opname op de set, waarin een van de acteurs snel nog de strip zelf raadpleegt voor hij in actie moet komen. Dat geeft toch aan hoe goed rekening is gehouden met het origineel (Dave Gibbons, de striptekenaar zelf, werkte dan ook mee aan de productie).
De tweede langere documentaire, Real Super Heroes: Real Vigilantes, gaat over een aspect van de strip dat ikzelf nog niet had besproken in mijn vorige recensies over Watchmen. Een belangrijk thema in het boek is het idee van het moeilijk te vertalen vigilantes (zoiets als ‘burgerwacht’). Het gaat om een typisch Amerikaans verschijnsel van een soort gangs die moreel goed willen doen en eigen rechter spelen. Vigilantes zijn met name actief en georganiseerd in tijden dat de mensen weinig vertrouwen hebben in het optreden van de overheid waar het gaat om misdaad. Bekend zijn onder andere de Bald Knobbers uit de jaren ’80 van de negentiende eeuw, en de Guardian Angels, opgericht door de beruchte Curtis Sliwa in 1979 – deze groep bestaat nog steeds. De documentaire gaat in op hoe dit thema in Watchmen verwerkt is (denk aan het bekende motto in de film ‘Who watches the watchmen?’), en linkt dit vervolgens naar de huidige maatschappij en die tijdens de koude oorlog. Er worden huidige Guardian Angels geïnterviewd, alsmede sommige ‘echte’ Amerikaanse superhelden (gemaskerde personen die op een illegale manier de misdaad bestrijden). Net als in Watchmen blijkt dat dergelijke initiatieven vaak eerder averechts werken dan dat het een verbeterde versie van de politie is: veel van dergelijke mensen vervallen juist in sadisme (vergelijk het karakter ‘the Comedian’) of maken zichzelf gek en depressief (vergelijk het karakter ‘Rorschach’). De maatschappij indelen in good en bad guys en vervolgens eigen politie, rechter en beul spelen, blijkt dus – zoals ook in Watchmen wordt voorgesteld – een verloren zaak.

Al met al zijn zowel de film als de extra bonussen een verdergaande verdieping van het werk en is de verfilming – gelukkig – geen populaire remake die afbreuk doet aan het origineel.

Watchmen (2009) 

Regie: Zack Snyder; Script: David Hayter e.a. (screenplay); Acteurs: Jackie Earle Haley, Patrick Wilson, Carla Gugino; IMDb-cijfer: 7,7

(Lezen-kijken-luisteren, 2011)

Geen reacties mogelijk